Waar vloeistoffen, pasta’s of stortgoederen door gesloten installaties stromen, is reiniging met de hand vrijwel onmogelijk: in tanks, leidingen, warmtewisselaars, mengers en afvulinstallaties. Hier wordt CIP toegepast, Cleaning in Place, oftewel reiniging ter plaatse. De installatie blijft gemonteerd; reinigingsvloeistoffen worden door leidingen gepompt en via sproeikoppen in de reservoirs verspreid. Dit bespaart tijd, maakt de reiniging reproduceerbaar en kan worden gedocumenteerd.
CIP is vooral bekend uit de voedingsmiddelen-, dranken- en zuivelindustrie. Het wordt echter ook toegepast in de farmaceutische en cosmetische productie, in de chemische industrie en bij de vervaardiging van verf, lak en lijm.
Zo verloopt een CIP-reiniging
| Stap | Doel | Typisch middel |
|---|---|---|
| 1. Voorspoelen | grove productresten wegspoelen | Water, vaak teruggewonnen spoelwater |
| 2. Alkalische reiniging | Vet, eiwitten, suiker en organische aanslag verwijderen | alkalisch reinigingsmiddel, meestal bij verhoogde temperatuur |
| 3. Tussentijds spoelen | Spoel de loog volledig uit | Water |
| 4. Zure reiniging | Kalk, melkaanslag, biersteen en minerale afzettingen verwijderen | zuurhoudend reinigingsmiddel |
| 5. Tussentijds spoelen | Spoel het zuur volledig weg | Water |
| 6. Desinfectie (indien nodig) | Ziektekiemen doden | Desinfectiemiddel of heet water |
| 7. Eindspoeling | De installatie zonder achterstanden aan de productie overdragen | Water van productkwaliteit |
Welke stappen nodig zijn, hangt af van het product en de installatie. Bij lichte vervuiling volstaat soms een alkalische reiniging. Bij sterke minerale afzettingen wordt vaker de zure reinigingsfase toegepast. Sommige installaties laten de reinigingsoplossing slechts één keer doorlopen (wegspoeling), terwijl andere deze in tanks opvangen en meerdere keren hergebruiken (stapelreiniging).
De vier factoren: chemie, temperatuur, tijd en stroming
Ook bij CIP geldt de De cirkel van Sinners. In plaats van een borstel en hogedruk zorgt de stroming hier voor het mechanische deel.
- Scheikunde: Type reinigingsmiddel en concentratie. CIP-installaties regelen de concentratie vaak op basis van de geleidbaarheid van de oplossing.
- Temperatuur: Veel soorten bekleding laten zich bij warmte aanzienlijk beter losmaken. Te hoge temperaturen kunnen echter ook eiwitten inbranden.
- Tijd: de contacttijd per stap. Wie tijd bespaart, moet dit vaak compenseren met concentratie of temperatuur.
- Mechanica (stroming): In leidingen is een turbulente stroming vereist. In reservoirs moeten de sproeikoppen alle oppervlakken bereiken. Anders blijven er afzettingen achter in de sproeischaduw, dode zones en aftakkingen.
Wat een CIP-reiniger moet kunnen
- Schuimarm: Schuim belemmert de werking van pompen en sproeikoppen en zorgt ervoor dat de oplossing het oppervlak niet bevochtigt.
- Gemakkelijk af te spoelen: Er mogen geen resten in het product terechtkomen.
- Geschikt voor gebruik met de volgende materialen: met roestvrij staal, afdichtingen en kunststoffen in de installatie.
- Temperatuurbestendig: Het effect moet bij de procestemperatuur behouden blijven.
- Doseerbaar en meetbaar: zodat de installatie de concentratie op betrouwbare wijze kan regelen.
- Bronvermeldingen: in de levensmiddelen- en farmaceutische sector bijvoorbeeld geschiktheidsverklaringen.
- Afvalwater: Bases en zuren moeten meestal worden geneutraliseerd voordat ze worden geloosd.
Op welke gebieden Eco-Nova ondersteuning biedt
Wij richten ons op de reinigingsstappen. Desinfectiemiddelen behoren niet tot ons assortiment. De factor Scheikunde Wij leveren deze zelf: wij ontwikkelen en produceren onze reinigingsmiddelen al meer dan 30 jaar in Schüttorf, in verpakkingen tot en met IBC’s van 1.000 liter. Omdat wij zelf produceren, kunnen wij reinigingsmiddelen afstemmen op de eisen van uw CIP-installatie, bijvoorbeeld wat betreft schuimgedrag, concentratie of temperatuurbereik. Voor de afzonderlijke stappen zou bijvoorbeeld het volgende geschikt kunnen zijn:
| Opdracht | Typische bekledingen | Zou geschikt kunnen zijn |
|---|---|---|
| Alkalische reiniging | aangekoekte resten, eiwitten, vet, etensresten | Ultranova sterk alkalisch, gekenmerkt door |
| Zure reiniging van leidingen en tanks | Kalk, minerale afzettingen, roest | Novascal gemarkeerd met een kleur; de kleurcodering geeft de voortgang van de reiniging aan |
| Zure reiniging in levensmiddelenverwerkende bedrijven | Kalk, roest, minerale afzettingen | Meganova zuur; met NSF- of ISEGA-certificaat |
| Reiniging van circulatiesystemen in de non-food-industrie | Oliën, vetten, pigmenten, lichte lijmresten | Microsolv Plus schuimarm, verdunbaar, volgens het veiligheidsinformatieblad zonder gevarenpictogram |
| Hardnekkige aanslag, sproeivlekken, dode zones | aangebrande of gebarsten bekledingen | individueel, tijdens het overleg |
De voorstellen vormen een eerste aanknopingspunt. Welk reinigingsmiddel, welke concentratie en welke temperatuur voor uw installatie en uw product het meest geschikt zijn, zullen wij gezamenlijk vaststellen tijdens het adviesgesprek, aan de hand van tests op uw installatie.
Mechanica, temperatuur en tijd bevinden zich in uw installatie. Hierbij bieden wij u advies:
- Samen met u onderzoeken wij welke afzettingen zich waar vormen en welke stap deze moet verwijderen.
- Wij testen reinigingsmiddelen en concentraties op uw installatie en vergelijken deze met uw huidige assortiment.
- Wij laten zien waar tijd, temperatuur of concentratie kunnen worden aangepast zonder dat dit ten koste gaat van het resultaat.
- Voor onderdelen die niet door het CIP-systeem worden bereikt, zoals sproeikoppen, afdichtingen of gedemonteerde armaturen, zoeken wij het geschikte reinigingsmiddel voor handmatige reiniging.
- Mocht er nog geen geschikt reinigingsmiddel voor uw toepassing beschikbaar zijn, dan ontwikkelen wij een eigen formule (Op maat gemaakt).
- Op verzoek verstrekken wij certificaten zoals NSF- of ISEGA-certificaten en verklaringen met betrekking tot SVHC en REACH. Meer hierover: Conformiteitsverklaringen en certificaten.
Typische problemen en wat erachter schuilgaat
- De vloerbedekking blijft ondanks het programma: Vaak is de stroming niet goed, is er sprake van sproeischaduw of is de temperatuur te laag.
- Schuim in de installatie: Het reinigingsmiddel schuimt niet weinig, of er ontstaan schuimresten tijdens het voorspoelen.
- Kalk- en mineraalaanslag nemen toe: De zure fase wordt te zelden uitgevoerd, of het water is erg hard.
- Aangekoekt eiwit in verwarmingselementen: een te hoge temperatuur in de alkalische fase of te lange productiecycli.
- Hoog verbruik van water, chemicaliën en energie: In dit verband is het de moeite waard om aandacht te besteden aan stapelreiniging, terugwinning en afgestemde parameters.
Neem altijd de aanwijzingen in het veiligheidsinformatieblad in acht. Alkalische en zure CIP-reinigingsmiddelen worden vaak aangemerkt als bijtend en vereisen de beschermingsuitrusting zoals vermeld in het veiligheidsinformatieblad. Het veiligheidsinformatieblad wordt op verzoek verstrekt aan bestaande klanten en aan klanten die een proefhoeveelheid hebben ontvangen of een demonstratie hebben bijgewoond.
Duurde uw CIP-reiniging te lang, verbruikt deze te veel of blijven er afzettingen achter? Geef ons een beschrijving van uw installatie, het product en uw huidige reinigingsprogramma. Onze technische adviseurs zullen een reinigingsmiddel voorstellen, monsters samenstellen en desgewenst bij u langskomen.