Op veel bouwplaatsen wordt diesel nog steeds als scheidingsmiddel op kiepwagens, walsen en gereedschap gespoten. Het is goedkoop en toch al voorhanden. Als scheidingsmiddel is diesel echter problematisch: voor de gezondheid, voor de bodem en het water, voor het mengsel – en voor de meetwaarden die vanaf 2027 ook bij gewalst asfalt van belang zijn. Een laboratoriummeting toont nu aan hoe groot het verschil is.
De nadelen van diesel als scheidingsmiddel
- Gezondheid: Volgens de CLP-verordening wordt diesel onder meer ingedeeld als ontvlambaar, schadelijk voor de gezondheid bij inademing, huidirriterend en verdacht van kankerverwekkende werking. Bij het spuiten op hete oppervlakken ademen de werknemers dampen en nevel in.
- Meer dampen en aerosolen: In de laboratoriumtest steeg de meetwaarde bij gebruik van diesel tot ongeveer het vijfvoudige van die van het mengsel zonder scheidingsmiddel. De BG BAU raadt daarom in haar sectoroplossing voor gewalst asfalt het gebruik van scheidingsmiddelen die minerale olie bevatten af.
- Brandgevaar: Het vlampunt van diesel ligt vanaf 55 °C, dus ver onder de temperatuur van heet asfalt en hete machineonderdelen.
- Bodem en water: Diesel is duidelijk waterverontreinigend (WGK 2) en giftig voor waterorganismen. Wat van de laadbak, de wals of het gereedschap afdruipt, komt in de bodem of in het riool terecht.
- Mengsel: Diesel lost bitumen op. Als het op het mengsel of in de laadbak druppelt, kan het het bindmiddel op sommige plaatsen zachter maken.
- Vervoer en opslag: Diesel is een gevaarlijke stof volgens de ADR en moet dienovereenkomstig worden vervoerd en opgeslagen.
Laboratoriummeting: diesel versus Antistick ECO
TPA GmbH (Labor Hamburg) heeft in opdracht van Eco-Nova onderzocht in hoeverre scheidingsmiddelen de dampen en aerosolen van heet asfaltmengsel beïnvloeden. Als uitgangspunt diende de methode van het Instituut voor Arbeidsveiligheid van de DGUV (IFA-werkmap 6305, procedure 1). Een grind-mastixasfalt SMA 8 S werd bij 150 °C in een laboratoriummenger gemengd, waarbij de lucht erboven via een glasvezelfilter (aerosolen) en een XAD-2-patroon (dampen) werd afgezogen. De monsters zijn geanalyseerd door het ANECO-instituut voor arbeidsveiligheid.
| Mengsel SMA 8 S, 150 °C | Totale meetwaarde dampen en aerosolen | in vergelijking met diesel |
|---|---|---|
| zonder losmiddel (referentie) | 104,0 mg/m³ | –81 % |
| met Antistick ECO 150 LV | 105,9 mg/m³ | –80 % |
| met Antistick ECO 150 | 120,6 mg/m³ | –78 % |
| met Antistick ECO 170 | 141,1 mg/m³ | –74 % |
| met diesel | 543,5 mg/m³ | – |
Het resultaat: Met diesel bedroeg de totale meetwaarde 543,5 mg/m³ – ongeveer vijf keer zo hoog als zonder scheidingsmiddel. Met Antistick ECO lagen de waarden 74 tot 80 % lager. Antistick ECO 150 LV lag met 105,9 mg/m³ vrijwel op hetzelfde niveau als het mengsel zonder scheidingsmiddel.
Op de bouwplaats wordt nooit helemaal zonder losmiddel gewerkt. Het is daarom van cruciaal belang om een vergelijking te maken met wat er doorgaans wordt gebruikt – en op dat vlak liggen er werelden van verschil tussen diesel en Antistick ECO.
Laboratoriumwaarden, één meting per variant. Deze geven de invloed van het scheidingsmiddel weer in een directe vergelijking en zijn niet vergelijkbaar met meetwaarden op de bouwplaats of de grenswaarde op de werkplek; daar liggen de waarden aanzienlijk lager. Of de grenswaarde op een plaats van aanbrenging wordt nageleefd, hangt vooral af van de aanbrengtemperatuur, de afzuiging en de werkwijze. Het volledige testrapport sturen wij u op verzoek toe: Een testrapport aanvragen.
Vergelijking tussen Diesel en Antistick ECO
| Diesel | Antistick ECO 150 / 150 LV / 170 | |
|---|---|---|
| Laboratoriummeetwaarde voor dampen en aerosolen* | 543,5 mg/m³ | 105,9 tot 141,1 mg/m³ (74–80 % minder) |
| Indeling | o.a. ontvlambaar, schadelijk bij inademing, vermoedelijk kankerverwekkend, giftig voor in het water levende organismen | volgens het veiligheidsinformatieblad niet als gevaarlijk ingedeeld |
| Vlampunt | vanaf 55 °C | meer dan 150 °C (ECO 170: meer dan 170 °C) |
| Vervoer | Gevaarlijke stoffen volgens ADR (klasse 3) | geen gevaarlijke stoffen volgens ADR |
| Watergevaarklasse | WGK 2 (aanzienlijk waterverontreinigend) | WGK 1 (zelfclassificatie) |
| Grondstoffenbasis | Minerale olie | plantaardige grondstoffen (methylester van koolzaadolie) |
| Effect op bitumen | lost bitumen op | ontwikkeld voor gebruik als losmiddel |
* Laboratoriumtest door TPA GmbH volgens IFA-werkboek 6305, methode 1, SMA 8 S bij 150 °C (testrapport van 6 oktober 2026). Gegevens over Antistick ECO volgens het veiligheidsinformatieblad, over diesel volgens de GESTIS-stofdatabank.
Welke Antistick ECO is geschikt?
- Antistick ECO 150: de norm voor de meeste toepassingen in de asfaltenbouw.
- Antistick ECO 150 LV: voor automatische sproeisystemen met fijne sproeikoppen; in de laboratoriumtest werd de laagste meetwaarde van de reeks geregistreerd.
- Antistick ECO 170: dikvloeibaar, geschikt voor lange transportafstanden, PmB en meerdere ladingen.
In vier stappen overschakelen van diesel
- Geen diesel meer bijvullen en meng Antistick ECO niet met diesel.
- De tank, leidingen en sproeiers doorspoelen, bijvoorbeeld met Bituclean Extra.
- Testhoeveelheid gebruiken: 10 of 20 liter op uw eigen machines en met uw eigen mengsel.
- Het seizoen plannen: Levering in vaten of IBC-containers, afgestemd op de behoefte.
Een proefhoeveelheid of offerte aanvragen – of lees meer over de grenswaarde: AGW-bitumen vanaf 2027: waar asfaltherstellers nu rekening mee moeten houden bij het gebruik van scheidingsmiddelen.
Dit artikel biedt een overzicht en vormt geen vervanging voor juridisch advies of een risicobeoordeling. Stand: oktober 2026.
